Γλώσσες

Έργα

1950-1955 Σπουδαστική Περίοδος

Περιλαμβάνει σχέδια και μελέτες εκ του φυσικού. Σε όλη τη σειρά των πρώιμων αυτών έργων είναι φανερή η σχεδιαστική ευχέρεια του καλλιτέχνη, καθώς και μια σαφής ένδειξη απλοποίησης.

1958-1961 Περίοδος της Ρώμης

Αποτελεί κλειδί για την κατανόηση όλου του έργου του. Την περίοδο αυτή οριοθετείται η καταγωγή και η εξέλιξη της πορείας του, διαγράφονται οι ερευνητικές κατευθύνσεις της δουλειάς του, διαμορφώνεται η εικαστική του γλώσσα. Ο καλλιτέχνης έχει ήδη βρει το στίγμα και το κλίμα του οικείου εικαστικού χώρου του. Πιο συγκεκριμένα, ο κύκλος αυτός περιλαμβάνει λάδια και σχέδια, το ενδιαφέρον των οποίων επικεντρώνεται κυρίως στην παρατήρηση των φυσικών φαινομένων και τους νόμους που διέπουν τη φυσική τους μετάλλαξη. Μορφολογικά, τα έργα της περιόδου αυτής χαρακτηρίζονται από μια έντονη κινητικότητα, ενώ από την άποψη της τεχνικής ο πλαστικός χώρος δημιουργείται από ένα πλήθος στοιχείων παχύρρευστης υφής χρωμάτων, τα οποία απλώνονται απευθείας από το σωληνάριο σε όλη την επιφάνεια του πίνακα. Χαρακτηριστικά δείγματα αυτής της περιόδου στη ζωγραφική του Κοντού μας δίνουν οι ενότητες των έργων που φέρουν τους γενικούς τίτλους «Περίπατοι» και «Μεταμορφώσεις-Σύννεφα-Βροχή».

1961-1963 Περίοδος του Παρισιού

Προσπάθεια δημιουργίας ενός ειδικού πλαστικού χώρου από το ίδιο το έργο. Για να πετύχει αυτό το αποτέλεσμα, ο καλλιτέχνης χρησιμοποιεί ως δομικά υλικά πολλά μικρά τελάρα, «κτίζοντας» στην ουσία μια πολυεπίπεδη ζωγραφική.Εδώ εντοπίζονται και τα πρώτα " παιχνιδίσματα'' της κατασκευής.Η ιδέα όπως αναφέρει ο καλλιτέχνης , ξεκίνησε από το στοιχείο ενός τελάρου στον τοίχο και συνεχίστηκε με ένα δεύτερο που, επικαλύπτοντας το πρώτο,έδινε την αίσθηση του όγκου. Έτσι, οι μικρού σχήματος πίνακες επικαλύπτονται και γίνονται οι ίδιοι στοιχεία μιας μεγαλύτερης σύνθεσης, δημιουργώντας ένα δικό τους πλαστικό χώρο, ο οποίος «δυνάμει» έχει την ευχέρεια να εξελίσσεται και να μεταβάλλεται συνεχώς. Μια διαφορετική εκδοχή αυτού του σκεπτικού παρέχει τη δυνατότητα ανάπτυξης των τελάρων από τοίχο σε τοίχο, καθώς και μια δυναμική μεταφορά τους από την επιφάνεια του τοίχου στο πάτωμα. Με βάση το παραπάνω σκεπτικό, το έργο τέχνης, ως ένας ενεργός και αναπτυσσόμενος οργανισμός, μπορεί να μας αποκαλύπτει κάθε φορά απεριόριστες καινούργιες και ενδιαφέρουσες παραλλαγές. Σε αυτή την κατηγορία ανήκει η σειρά των έργων με το γενικό τίτλο «Ομογενέσεις», καθώς και μια ολόκληρη σειρά έργων φτιαγμένων με ελαφρές ύλες - μολύβια, σινικές μελάνες, χρωματιστά κραγιόνια, τέμπερες και ακουαρέλες - μέσα στα οποία υπάρχει δυνάμει όλος ο μοριακός ιστός της φιλοσοφικής αντίληψης αλλά και της ποιητικής ουσίας της δουλειάς του καλλιτέχνη.

1965-1971 Περίοδος της σπειροειδούς γραφής

Γραφή ελευθέρων χειρονομιακών ρυθμών σε ρέουσα κίνηση, η οποία αναπτύσσεται σε όλη την επιφάνεια του λευκού φόντου, δημιουργώντας μια ατελείωτη αλληλουχία ευαίσθητων οπτικών συσχετίσεων. Η γραφή αυτή δοκιμάζεται σε διάφορες εκδοχές, με ορίζουσες και συντεταγμένες τρεις κορυφαίες προτάσεις:
α. Οι Κύβοι (1965): Έργο με την αμφίσημη λειτουργία του παιχνιδιού και της κατασκευής, ως δομικής μονάδας του πλαστικού χώρου. Ο καλλιτέχνης είχε συλλάβει τη λειτουργία αυτών των κύβων σαν ένα απλό παιχνίδι κατασκευών, το οποίο ανάλογα με τις κινήσεις του χρήστη και τους τυχαίους συσχετισμούς των κύβων στο χώρο, προσέφερε κάθε φορά μια μεγάλη ποικιλία συνδυασμών και νέων εικαστικών λύσεων.
β. Roman Pictural (1968): Πρόταση για μια ευρύτερη διάδοση του πνευματικού περιεχομένου της τέχνης και την κατάργηση της μοναδικότητας ως αποκλειστικού στοιχείου αυθεντικότητας. Χρησιμοποιώντας σα βάση τη δομή ενός «φθηνού» βιβλίου τσέπης, το «Εικαστικό Μυθιστόρημα» αποτελεί μια καταγραφή οπτικών εντυπώσεων, ένα οπτικό αφήγημα ελεύθερων γλωσσικών συνειρμών, η πλοκή του οποίου αναπτύσσεται διαδοχικά μέσα από τη διαρκώς εξελισσόμενη ροή της σπειροειδούς γραφής του. Σημειώνουμε ότι το «Roman Pictural» αποτελεί μια πρωτότυπη και πολύ ενδιαφέρουσα εικαστική πρόταση σε παγκόσμια κλίμακα.
γ. Το Ημερολόγιο (1971): Εικαστική σύλληψη της ροής του χρόνου, διερευνώντας τις σημασίες του εφήμερου και του διαρκούς, του πεπερασμένου και του αιώνιου, του εδώ και του επέκεινα. Η λειτουργία του έργου ήταν απλή και μεγαλοφυής συγχρόνως: ένας κύβος με πλευρά 50 εκατοστά, πάνω στον οποίο ήταν τοποθετημένα 5.500 φύλλα με τυπωμένη στη ν όψη τους την ίδια πάντα ελισσόμενη γραφή και ανεπαίσθητες διαβαθμίσεις τόνων και αποχρώσεων σε κάθε φύλλο. Το έργο ήταν μελετημένο για να εξαφανιστεί με την καθημερινή αφαίρεση ενός φύλλου, όπως εξαφανίζεται ένα κοινό ημερολόγιο.

1975 Τα λατρευτικά

Σειρά έργων που το δυναμικό τους στοιχείο είναι το αφιέρωμα με τη μορφή του τάματος. Έργα με έντονη ιδεολογική φόρτιση και σαφείς αναφορές στα κοινωνικά και πολιτικά γεγονότα της δεκαετίας του ’60 και κυρίως στη λαϊκίζουσα συνθηματολογία της εποχής και τη φανταχτερή αισθητική της χούντας των συνταγματαρχών. Στη σειρά αυτών των έργων ο καλλιτέχνης χρησιμοποιεί ως έναυσμα τους μηχανισμούς του φανατισμού και της θρησκοληψίας, για να επισημάνει διάφορα φαινόμενα κοινωνικής εκτροπής ή να σχολιάσει την επίδραση νέων δυνάμεων επιβολής που καθορίζουν τη ζωή και τη δράση μεγάλων κοινωνικών ομάδων. Οι νέες αυτές δυνάμεις, χαραγμένες στα μικρά φύλλα των αναθημάτων, παίρνουν τη θέση συμβόλων με τα οποία ο πιστός επικοινωνεί και συνδιαλέγεται. Η σχέση, δηλαδή, του στοιχείου αυτού με το θέμα της εικόνας είναι η ίδια που λειτουργεί και στο σύστημα είδωλο-πιστός. Η αντιμετώπιση της «κρίσιμης» αυτής θεματολογίας γίνεται από τον καλλιτέχνη άλλοτε με σκωπτική διάθεση και ειρωνικό τρόπο, όπως στα έργα «Οι Πράσινοι», «Ο Ιππόδρομος», «Happy Hair», «Ποδοσφαιρικές Ενδεκάδες», και άλλοτε με την αμεσότητα ενός τολμηρού καταγγελτικού λόγου, όπως π.χ. στο τρίπτυχο «Αγρότες, Εργάτες, Φοιτητές» ή στα «Πόδια». Τα έργα είναι φτιαγμένα από διάφορα μέταλλα (αλουμίνιο, χαλκό, ορείχαλκο) και «διακοσμημένα» με πρόσθετα στοιχεία ποικίλων υλικών (χάντρες, καθρεφτάκια, περιδέραια, κορδέλες, κ.α.).

1993 Αφιέρωμα στη δύση της Πανσελήνου

Η τελευταία σουλειά του Μίμη Κοντού είναι μία σειρά μεταξοτυπιών (Εκδόσεις "Παρατηρητής") που αναφέρονται στη θεματική της σελήνης, αναδεικνύοντας με μεγάλη ευαισθησία και άκρως ποιητικό τρόπο, όλο τον κύκλο των εξελίξεων και των μεταβολών του φαινομένου, από την εμφάνιση εως τη σκοτεινή εξαφάνισή του.Πιό συγκεκριμένα πρόκειται για μια έκδοση οκτώ μεταξοτυπιών και ενός ποήματος που λειτουργούν σαν ένα σύνθετο αφήγημα εικόνας και λόγου, παρακολουθώντας τη διέλευση της σελήνης σε όλες τις διαδοχικές της φάσεις και η οποία τυπώθηκε σε 150 αντίτυπα.Ο καλλιτέχνης παρουσίασε το έργο στην αίθουσα τέχνης Παρατηρητής το 1993.

1974-1975 Ιδέες έργων που δεν πραγματοποιήθηκαν

α. Το Σούπερ Μάρκετ: Ιδεολογική συνέχεια της προβληματικής των «Λατρευτικών» σε μια πιο διευρυμένη κλίμακα, αποτελεί η φιλόδοξη σύλληψη του Κοντού για τη δημιουργία ενός πραγματικού Σούπερ Μάρκετ τέχνης. Ενός γιγάντιου πολυκαταστήματος προϊόντων και υπο-προϊόντων πολιτισμού, η μορφική ανάπτυξη του οποίου θα βασιζόταν στο μοντέλο λειτουργίας ενός πραγματικού Σούπερ Μάρκετ. Στα ράφια του ιδιόρρυθμου αυτού Εμπορικού Κέντρου, ο φανατικός «καταναλωτής» της τέχνης θα μπορούσε να βρει, όχι μόνο σύγχρονες ποικιλίες έργων τέχνης σε μαζική παραγωγή, αλλά και μαζικές ανα-παραγωγές προϊόντων του αρχαίου πολιτισμού, επισημαίνοντας κατ’ αυτό τον τρόπο το φαινόμενο της έκπτωσης
των αξιών και της εμπορευματοποίησης των πάντων. Μέσα στο επιχειρηματικό πνεύμα της εμπορικής αυτής «αξιοποίησης» ήταν και η ιδέα
κονσερβοποίησης όλων των αρχαίων τραγωδιών, μεταλλάσσοντας την αξία και το πνευματικό φορτίο τους σε φθηνό αντίκρισμα διακοσμητικών αντικειμένων. Εάν για τον Piero Manzoni1 η κονσερβοποίηση των απορριμμάτων του το 1961 σχολίαζε ειρωνικά την υπεραξία της τέχνης, η προβληματική του Κοντού είχε σαφώς έναν πιο διευρυμένο κοινωνικό στόχο: πρόθεση του καλλιτέχνη σε αυτή την περίπτωση ήταν η πρότασή του να λειτουργήσει αφυπνιστικά, ως καταγγελτικός σχολιασμός μιας κοινωνίας που χωρίς αιδώ μετατρέπει καθημερινά τις πολιτισμικές της αξίες σε απορρίμματα. Μια ριζοσπαστική και –δυστυχώς- πάντοτε επίκαιρη ως προς την προβληματική της πρόταση, η οποία αν είχε τότε υλοποιηθεί, ίσως είχε δώσει μια νέα διάσταση στην ιστορία της μαζικής κουλτούρας της ποπ.
β. Το Περίπτερο: Στο ίδιο σκεπτικό της εμπορευματοποίησης και της μετάλλαξης του πολιτισμού, βασίζεται και η ιδέα της κατασκευής ενός περιπτέρου, η μελέτη του οποίου, αν και είχε γίνει σε μικρότερη κλίμακα και προϋπέθετε χαμηλότερο κόστος, δεν κατάφερε ούτε αυτή να πραγματοποιηθεί. Έτσι, πολλά μεμονωμένα στοιχεία αυτών των προτάσεων πέρασαν τελικά στα «Λατρευτικά».
γ. Το Σκάκι: Έργο βασισμένο στο σκεπτικό του παιχνιδιού και της συμμετοχής του θεατή ως ισότιμου συν-παίκτη της τέχνης. Μια ιδέα η οποία απέβλεπε σε έναν επαναπροσδιορισμό της πνευματικής ταυτότητας του παιχνιδιού, τη σημασία της οποίας πρώτος είχε συλλάβει και είχε αποδώσει ο Marcel Duchamp. Δυστυχώς το έργο δεν ολοκληρώθηκε ποτέ, υπάρχουν όμως σαφείς ενδείξεις του μεγέθους και της μορφής που το είχε φαντασθεί ο καλλιτέχνης, καθώς και κάποια μεμονωμένα δείγματα σε γύψο από τις βασικές φιγούρες και τα πιόνια του.
δ. Kαραγκιόζης: Η διερεύνηση της λαϊκής κουλτούρας και η αναμέτρηση με την ελληνική λαϊκή παράδοση είναι στοιχεία που απασχόλησαν κατά καιρούς σοβαρά τον καλλιτέχνη, επιδιώκοντας –ίσως- να δώσει μια σύγχρονη ελληνική ταυτότητα στην ιδεολογία της ποπ τέχνης. Σε αυτό το σκεπτικό εντάσσονται τόσο η σειρά των έργων του με τα «Λατρευτικά», όσο και οι ιδέες του Super Market και του Περιπτέρου, οι οποίες δεν πραγματοποιήθηκαν. Αδιευκρίνιστη ως προς την εφαρμογή της παραμένει, ωστόσο, η φιγούρα του Καραγκιόζη, την οποία ο καλλιτέχνης δεν πρόλαβε τελικά να αξιοποιήσει και να την εντάξει στο πλαίσιο μιας σύγχρονης εικαστικής πρότασης. Γνωρίζουμε, πάντως, ότι κατά την περίοδο της χούντας ο Κοντός είχε γράψει ένα σενάριο σκωπτικού χαρακτήρα, βασισμένο στη λειτουργία του θεάτρου σκιών και με κεντρικό ήρωα τον Καραγκιόζη, το οποίο είχε παρουσιάσει σε σπουδαστές του, στο Πολυτεχνείο. Αινιγματική, επίσης, παραμένει η πλαστική αξιοποίηση της φιγούρας του Καραγκιόζη σε δυο γλυπτικές εκδοχές, με αναγνωρίσιμες αναφορές ως προς το λαϊκό τους πρότυπο. Μια μικρή μπρούτζινη 17 εκ. και μια μεγεθυμένη 1 μέτρο και 20 εκ. σε γύψο. Ενδιαφέρον φυσικά παρουσιάζει η δεύτερη, η οποία και μόνο με το στοιχείο του γιγαντισμού και την ανατροπή της παραδοσιακής κλίμακας, διαφοροποιείται από το αρχικό λαϊκό της πρότυπο και αποκτά μια ενδιαφέρουσα δική της παρουσία. Εδώ κλείνει ο κύκλος των δημιουργικών σταθμών της πορείας του Δημήτρη Κοντού. Ένας κύκλος που ξεκίνησε από την έρευνα της Φύσης και την παρατήρηση των φυσικών φαινομένων και έκλεισε οριστικά με την υποτίμηση των πάντων και τη μετα-φυσική μετάλλαξη των φαινομένων της αγοράς.

dimitrisplagiannis.com hiscoremusic.com handmadesounds.com